Wie ben ik – over Koos Kooijman

Koos Kooijmannieuwsgierigheid
Als jongen van 5 jaar bracht een oudere zus mij dagelijks naar school en na afloop  moest ik op haar wachten om samen naar huis te gaan. Ik hoorde op een gegeven ogenblik jongens praten over krijt en dat dat te vinden was langs de Rijn in Woerden. Op een middag besloot ik om niet op mijn zus te wachten en op onderzoek te gaan. Ik liep over een weg en een jaagpad langs de Rijn en kwam al snel buiten de bewouwing van Woerden terecht. Ik vond geen krijt en liep via een boerenerf een weiland in, weer geen krijt. Trek in eten zorgde ervoor dat ik de bewoonde wereld weer ging opzoeken. Omdat ik de weg kwijt was wilde ik via een sloot bij een paar huizen komen. Ik stapte in de sloot en ontdekte dat deze te diep voor mij was. Teruggaan met een nat pak was de enige oplossing en op de weg gekomen vroeg ik een bakker de weg. Na enige tijd kwam ik weer op bekend terrein en thuis gekomen onthaalde mijn vader mij met een schop onder mijn gat. Ik had me niet gerealiseerd dat iederen erg ongerust was, ik was immers alleen maar op zoek gegaan naar krijt. 

Die schop onder mijn gat heeft mij er nooit van weerhouden nieuwsgierig op pad te gaan en de omgeving te verkennen. Ik "leende" regelmatig een fiets van een oudere broer of zus en reed dan naar omliggende dorpen. Ook nu heb ik er nog veel gemak van dat ik in die tijd alle boerenweggetjes tussen de dorpen in de omgeving verkende. Het verlangen te weten hoe dingen in elkaar zitten heb ik altijd gehouden. Dit kon gaan over technische zaken zoals de werking van een bepaalde machine of vragen over leven en dood.

meevoelen
Ik merkte dat ik kon voelen wat een ander voelde en soms had ik daar erg veel last van omdat het bij mij heftig binnenkwam. Pas veel later kon ik dat een naam geven: hooggevoeligheid.

keuzes maken
Mijn vader had, samen met 2 broers, een rijdende winkel en een oliehandel. Vanaf de vierde klas van de lagere school wilde ik bij mijn vader in het bedrijf gaan werken. Ik ging hem elke schoolvakantie helpen met venten en ook op andere momenten hielp ik in de zaak. Ik heb veel geleerd van de manier waarop mijn vader met zijn klanten omging. In de derde klas van de ulo besefte ik dat het werken bij mijn vader niet zo'n goede keuze was. De eerste supermarkten werden geopend en de rol van buurtwinkels en rijdende winkels werd kleiner. Het was mij, aan de hand van enkele situaties, duidelijk dat mijn vader en zijn broers niet met de snelle veranderingen mee wilden. Ik koos daarom voor een beroep wat ik ook al geruime tijd helemaal zag zitten, politieagent. 

politiewerk
Ik solliciteerde in 1970 bij de gemeentepolitie Utrecht, werd aangenomen en ging, in verband met mijn leeftijd, eerst een jaar op een administratieve afdeling werken. Na mijn opleiding aan de politieschool in Leusden heb ik tot 1993 voor de gemeentepolitie Utrecht gewerkt. In dat jaar reorganiseerde de politie en kreeg ik de kans om in mijn woonplaats Woerden te gaan werken. Vanaf 1998 heb ik 6 jaar als wijkagent in Harmelen mogen werken. Toen ik in 2005 ontslag nam om mij volledig bezig te gaan houden met de persoonlijke ontwikkeling van mensen deed ik dat met een dubbel gevoel. Het politiewerk was voor mij een heerlijk beroep door de grote veelzijdigheid, het werken met mensen en …….. ik hou wel van een uitdaging. Aan de andere kant was ik al zoveel jaren bezig me in een bepaalde richting te ontwikkelen en het leveren van een bijdrage in de ontwikkeling van andere mensen trok mij heel erg.

veranderingen
In de loop van de tijd ben ik enorm veranderd en er zijn een paar zaken die daar een grote bijdrage voor hebben geleverd:
1. levensverhaal Edwin
2. levensverhaal zwager
3. ervaringen tijdens het werk
4. een blik in de spiegel

1. levensverhaal Edwin
In 1973 werd onze oudste zoon Edwin geboren en, na verloop van tijd, ontdekten we dat hij doof was. In het begin waren er alleen het verdriet, de pijn en boze "waaromvragen" waar nooit een antwoord op kwam. Ook de angst van "waar moet dat heen" hielden ons als hele jonge en onervaren ouders erg bezig. Mijn vrouw Anneke ging door het verdriet en de pijn heen en kon daardoor later tot hulp zijn van andere ouders van dove kinderen. Ik vluchtte in mijn werk en daarvoor werd mij alle gelegenheid geboden want er was immers werk zat. Ik pakte veel extra klussen aan en kreeg de kans mij verder in mijn werk te ontwikkelen.

Aanvankelijk zag ik alleen maar de netagieve kanten van de handicap van Edwin. De extra zorg die hij vroeg ging vaak ten koste van de andere gezinsleden. In de loop van de tijd besefte ik dat ik me door deze situatie enkele vaardigheden had eigen gemaakt die ik goed kon gebruiken zoals het communiceren onder moeilijke omstandigheden. Edwin zag immers direct wanneer ik me non-verbaal anders uitdrukte dan de woorden die ik gebruikte. Ook leerde ik me steeds in de ander te verplaatsen: "is hetgeen ik zeg voor die ander duidelijk, begrijp ik de ander goed?"   

Edwin heeft natuurlijk problemen gehad met het accepteren van zijn handicap, maar er zich nooit door laten afremmen. Hij heeft 2 gouden handen waarmee hij alles maakt wat zijn ogen zien, behaalde "goud" tijdens danslessen, behaalde zijn rijbewijs, werd een paar keer door zijn werkgever voor klussen naar het buitenland gestuurd en won de eerste prijs tijdens een wedstrijd "verhalen vertellen in gebaren taal" Voordat hij het toneel opging wist hij overigens nog niet eens wat hij ging vertellen. Hij werd in kranten genoemd en ging op scholen voorlichting geven over doofheid. Sinds 2008 levert hij met leuke sketches een bijdrage aan de finale van de nationale leesvertelwedstrijd voor dove scholieren. Hij is trainingsacteur voor de opleiding tot doventolk en staat regelmatig op het toneel in het toneelstuk "de verliefde wolk". 

2. levensverhaal zwager
Een zwager kon niet meekomen op de lagere school en hij kwam op een BLO school terecht. Hij trok zich vaak terug op zijn kamer en vond het leuk om apparaten uit elkaar te halen. Na verloop van tijd kwam hij op tv omdat hij een modelduikboot had gemaakt die echt onder water kon en raketjes kon afschieten. Weer een paar jaar later ontwierp hij een echte miniduikboot voor zo'n 5-10 personen. Een paar jaar geleden ontwierp hij een droogrek waarbij men geen wasknijpers nodig heeft. Naast het ontwerpen van het model heeft hij ook het productieproces helemaal uitgedacht.

Waardoor mijn zwager op school niet kon meekomen noemen we dyslexie. Wanneer we naar de probleemkant van dyslexie kijken dan zien we de problemen met taal, dus het lezen en schrijven, problemen met stampwerk en het analyseren van iets. Zoals met alle andere dingen is er ook een andere kant aan dyslexie. Mijn zwager kan het geheel goed overzien, de grote patronen herkennen en, "in zijn hoofd" allerlei oplossingen bedenken en zien.  

3. ervaringen tijdens het werk 
Tijdens mijn werk kreeg ik vaak hele positieve reacties op mijn gesprekken met mensen. Ik kreeg opvallend vaak te horen dat men mij dingen vertelde die men daarvoor niet met anderen durfde te delen. Het vertellen had hen erg opgelucht en natuurlijk ging ik een voorkeur krijgen voor dit soort werk.   

4. blik in de spiegel
Weer een andere bijdrage kwam via een tweedaagse cursus die mij, naar aanleiding van een beoordelingsgesprek, door mijn werkgever werd aangeboden. Deze 2 dagen waren heel confronterend, mede doordat ik de enige cursist was. Tijdens die twee dagen werd mij een spiegel voorgehouden met mijn kwaliteiten en de punten die verbeterd konden worden. Dit alles had een enorme impact en triggert tot de dag van vandaag mijn nieuwsgierigheid. Ik ging allerlei andere cursussen volgen en startte de deeltijdstudie psychologie. Na een paar jaar stapte ik over naar de driejarige deeltijdopleiding aan de Nederlandse Academie voor Psychotherapie in Amsterdam en ik studeerde daar in 2001 af.

mijn lessen
Ik ben ervan overtuigd dat we niet zomaar op aarde zijn, maar dat er een groot plan of doel achter ligt. In dit plan of doel leveren we allemaal, ieder op zijn eigen wijze, een bijdrage. Om die bijdrage te kunnen leveren beschikken we allemaal over een uniek stel kwaliteiten of talenten. Ook doen we vele ervaringen op die aanvankelijk heel naar zijn maar ons toch enorm verder helpen die kwaliteiten te ontwikkelen. 

gereedschapkist
Ik vergelijk het graag met een gereedschapkist van een timmerman en die van een automonteur. Er zijn verschillen voor wat betreft de inhoud van die gereedschapkisten maar ook overeenkomsten. Er zullen in beide hamers en schroevedraaiers zitten, maar in die van de timmerman zal onder andere een houtbeitel zitten en in die van de automonteur een bougiesleutel. Die verschillen hebben er alles te maken met de taak die uitgeoefend wordt. Na een stukje gezamenlijke opleiding gaat de een naar een opleiding voor timmerman en de ander naar een opleiding voor automonteur.

Door de levensverhalen van Edwin en mijn zwager heb ik gezien dat aan een naar iets een andere kant met mogelijkheden verbonden is. Nare dingen krijgen een hele andere betekenis wanneer je je richt op de mogelijkheden. Ik heb hiermee reeds veel mensen verder kunnen helpen.

hulp aan individuele personen
In 2000 startte ik een praktijk en in de loop van de tijd werd hijn hulp ingeroepen bij uiteenlopende klachten. Ik leerde te luisteren naar hetgeen er achter de  woorden gezegd werd, ontwikkelde steeds meer mijn intuïtie en mijn specieke kwaliteiten. Ik begeleid momenteel onder andere mensen die:

  • gepest worden op school, in werk- of privé-omgeving om assertief te worden
  • een burnout hebben om weer in het arbeidsproces terug te keren
  • hooggevoelig zijn, de diagnose ADHD, ADD, PDS-NOS etc. hebben om daarmee om te gaan
  • niet lekker in hun vel zitten om anders in het leven te staan

trainingen
Naast de hulp aan individuele personen geef ik vakgerichte trainingen, zoals communicatietrainingen, b.v. verhoortrainingen, trainingen in het omgaan met agressie. Ik combineer daarbij de ervaring die opdeed in mijn politiewerk met de kennis van mijn opleidingen. Daarnaast geef ik trainingen op het gebied van persoonlijke effectiviteit waarbij ik mensen een spiegel voorhou en hen de mogelijkheden van zichzelf laat ontdekken zodat zij beter kunnen functioneren in hun werk en privé-leven.

balans in mijn werk
Ik werk met individuele personen en met groepen en ik geniet van beide omdat ik daarmee een bepaald evenwicht voor mezelf behoud. Dat ik met mijn kwaliteiten, mijn vaardigheden, kennis en levenservaring mensen verder kan helpen op hun levenspad ervaar ik als een groot voorrecht en ik ben daar erg dankbaar voor. 

denken vanuit mogelijkheden
Ieder mens wordt in zijn leven geconfronteerd met grote of kleine problemen en soms komt alles tegelijkertijd. Op zo'n moment lijkt alle grond onder je voeten vandaan te zijn. Ook ik ken die periodes waarin het lijkt of alles tegen zit. Ik heb geleerd dat zo'n situatie een signaal is om aan jezelf te werken, te komen tot echte veranderingen. Ik heb gelukkig ook de vruchten mogen plukken van die periodes van hard werken aan mezelf.
 
Ik heb onder andere geleerd dat er voor elk probleem een oplossing is. Door te denken vanuit mogelijkheden kan ik een probleem zien als een kans om te groeien. Zo ben ik geworden wie ik nu ben, lang niet perfect, maar ik kan meestal gelukkig zijn met het (tussen)resultaat. Ik wil die hoop graag overbrengen op mijn cliënten en cursisten.